Mart sonunda Wink'te, ünlü buzkıranın hikayesini kurgusal bir şekilde anlatan «Çelyuskin. İlkler» dizisi sona erdi. Projenin nasıl olduğunu ve neden uzun metrajlı film formatında daha iyi görüneceğini anlatıyoruz.

Kirill Kyarо'nun devasa sakalı, etkileyici bir kutup ayısı, itaatkar ve uysal kızak köpekleri, geminin batışının güzel çekilmiş sahnesi – işte «Çelyuskin. İlkler» dizisinin şaşırttığı ve memnun ettiği neredeyse her şey bu. Yapımcılarının, Hollywood'un «Terör» dizisi ruhunda büyük ölçekli ve gösterişli bir yapım yaratmayı planladıkları belli, ama olmamış...

1933 yılında Sovyet bilim insanı Otto Yulyeviç Şmidt, ekibiyle birlikte «Çelyuskin» vapuruyla Murmansk'tan Vladivostok'a Kuzey Deniz Rotası'nı ilk kez geçmek üzere bir keşif gezisine çıktı, ancak proje sert iklim koşulları ve teknik sorunlar nedeniyle tamamlanamadı. Buzlar gemiyi sıkıştırdı ve gemi baskı altında battı. Neyse ki, aşçıbaşı dışında neredeyse tüm ekip kurtuldu. Keşif üyeleri buza çıktı ve kurtarma uçaklarının gelmesini bekleyerek bir çadır kampı kurdular.

Beklemek uzun sürdü. Çelyuskinliler anakarayla bir türlü bağlantı kuramadı. Bu nedenle ekipte isyan çıktı. Ardından insanlar toplu halde hastalandı. Şmidt durumu kontrol altında tutmaya çalıştı ama pek başarılı olamadı. Ekipte, kızak köpekleriyle uzun bir yolculuğa çıkıp kampın koordinatlarını kurtarma ekiplerine iletmeye gönüllü olan genç bir cesur Yuri Nabatov (Gleb Kalyujni) vardı. Delikanlı, kendisine karşılık veren meteorolog Olga'ya (Stasya Miloslavskaya) aşıktır, ancak onu cesur pilot Somov (Dmitri Çebotaryov) arıyor. Somov, keşif üyelerini kurtarma operasyonuna katılıyor...

Daha önce ikinci sınıf dedektif ve melodramlar çeken yönetmen Stepan Korşunov, yeni bir seviyeye çıkıp büyük ölçekli bir felaket filmi türünde dizi yapmaya karar vermiş, ancak görünüşe göre gücünü biraz abartmış. Görsel açıdan hiçbir şikayetim yok. Uzmanlarımız kaliteli bilgisayar grafikleri yapmayı öğrendi. Yapım tasarımcıları Sergey Tırin ve Yuri Fomenko'nun çalışmaları üst düzeyde. Görüntü yönetmenleri Vladimir Başta ve Aleksandr Simonov zorlu koşullarda ellerinden geleni yapmış. Ancak yönetmenlik işi iç karartıcı. İlk bölümün ortasında sıkıldım ve bu yapımı izlemeye devam edip etmemem gerektiğini uzun süre düşündüm.

Belki de filmin yapımcıları formatı doğru seçemedi. Eğer büyük ekranlarda gösterilmek üzere uzun metrajlı bir film çekmiş olsalardı, görsel ihtişam sayesinde film kazançlı çıkar ve yönetmenlik hataları görünmezdi. Bütün oyuncuların ne oynayacaklarına kendilerinin karar verdiği hissine kapıldım. Dağınıklardı. Korşunov onları bir araya getirip bir bütün oluşturamamış. Battaniyeyi sırayla Kyarо, Kalyujni, Miloslavskaya, Çebotaryov çekiyor...

Şaman (Mihail Vodzumi) ve ailesinin (Şoraana Ondar ve Andrey Şalburоv) olduğu hikaye çizgisi, «kuzey mistik egzotizmi» için buraya zorla eklenmiş gibi. Dizinin sonunda şamanın tefle dansı artık dramatik değil, komik görünüyor. Ünlü bir kurdun dediği gibi: «Ne yine mi?» Yani senaryo notu da 3 eksi.

Şimdi lirik hikaye çizgisine dönelim. İçinde Nabatov'un annesiyle ilgili ilginç bir ayrıntı var. Oğlunu neden terk edip Amerika'ya gittiğini tam anlamadım. En başından beri, iki erkek – cesur Yura ve cesur pilot Somov – arasında kalan cilveli Olya'dan kurtulamayacağı belliydi. Dizinin sonunda yönetmen, onun sevdiği Nabatov'la kaldığına beni ikna edemedi. Moskova'ya döndükten sonra tüm bu romantizmin çabucak biteceğine dair şüphelerim var. Olya, hem Yura'yı hem de Somov'u terk edecek, çünkü o bir feminist-fırsatçı. Delikanlıyı büyük olasılıkla Çekistler alacak, pilot ise diğer kızların kalbini kazanmaya devam edecek. Bunlar, büyük olasılıkla olmayacak bir devam hikayesi için fikirler tabii.

Sonuç olarak, karar. «Çelyuskin. İlkler» dizisinden izlenim ikilemli. Bir yandan iyi bir «görüntü» ile ölçülü derecede gösterişli bir film olmuş, diğer yandan senaryo ve kötü yönetmenlik izlenimi bozuyor. Sanırım sinemacılarımız bu hikayeye bir daha dönecek. Ama bence bu hikaye daha çok uzun metrajlı bir filme uygun.

Fragman: