27 Şubat'ta, Yunan yönetmen Yorgos Lanthimos'un Oscar yarışının ana favorilerinden biri olan 'Zavallılar' dijital ekranlara ulaştı. Filmi izleyen hemen herkes övüyor, ancak bu ne kadar haklı? İncelememizde anlatıyoruz.

«Zavallılar», Oscar'da tam 10 adaylık topladı, 2 Altın Küre kazandı ve Venedik'te Altın Aslan'ı kaptı. Yorgos Lanthimos'un yeni filmi, ana sinema ödülünün birçok heykelciği için Christopher Nolan'ın (11 adaylığı var) ana rakibi gibi görünüyor. Hem eleştirmenler hem de izleyiciler tarafından beğenilen film, biçime bakıldığında şaheser, ancak içeriğe de bakıldığında kusursuz değil.

Valeriya Stoykova

Nolan'ın Tarafsızlığı. 'Oppenheimer' – Fikren Steril mi Yoksa Pasifist Bir Söylem mi?

'After Credits' yazarları, Nolan'ın Robert Oppenheimer'ın hikayesine karşı bilinçli olarak aldığı tarafsızlığın artılarını ve eksilerini tartışıyor.

Open material

Konu Ne?

Kraliçe Victoria döneminin alternatif Londra'sında, dahi ve deli bir cerrah (Kaptan Jack Sparrow'un bu uç noktalar hakkındaki sözlerini hatırlayan var mı?) Godwin Baxter (Willem Dafoe), Thames Nehri'nden hâlâ canlı bir fetüs taşıyan hamile bir kadının cesedini çıkarır. Kendi babası tarafından şekli bozulmuş bir anatomist, oldukça sıradışı bir deney yapmaya karar verir ve bebeğin beynini ölü annesine nakleder, bunun sonucunda sıradışı Bella Baxter (Emma Stone) ortaya çıkar. 

Bir kadının vücudundaki çocuk hızla gelişir ve Godwin onu sürekli gözlemleyemez, bu yüzden tıp öğrencilerinden birinin yardımına başvurmaya karar verir ve bilim insanına hayran olan Max McCandles'tan (Ramy Youssef) bu sıradışı görevi üstlenmesini ister. Kabul eden genç adam, bir gün deneyin doktorun büyüleyici ve özel Bella'ya evlenme teklif etmesine kadar varabileceğini tahmin bile etmez. 

Ancak, Duncan Wedderburn (Mark Ruffalo) adlı birinden hukuki yardım istemesi beklenmedik bir duruma yol açar. Kurnaz bir çapkın, kızın çocuk beyninin ilk kez mastürbasyonu ve cinsel arzuyu keşfettiği dönemden yararlanarak onu neredeyse sunağın önünden alır ve dünyayı dolaşmaya götürür; Bella Baxter burada doyumsuz bir merakla etrafındaki her şeyi, kendisi de dahil olmak üzere keşfeder.

Mutluluk Yakında

«Zavallılar», Alasdair Gray'in 1992'de yayımlanan aynı adlı romanının uyarlamasıdır. Filmin orijinalin ruhunu ne kadar yansıttığını değerlendiremem çünkü kaynak esere aşina değilim, ancak açıklamalara inanılırsa, kitap ile Tony McNamara tarafından yazılan senaryo arasında birkaç önemli fark var. Ancak bunların ne kadar önemli olduğu belirsiz. 

Her durumda, Yorgos Lanthimos övgüye değer, muhteşem bir film çıkarmış. İlk saatten sonra rahatsız edici balık gözü lensi bir kenara bırakırsak, ilk kareden son saniyeye kadar film görsel bir sanat eseri olarak adlandırılabilir. Filmi biçimsel bölümlere ayıran canlı fotoğraflar bile Salvador Dalí tarafından çizilmiş gibi görünüyor. Siyah-beyaz bölümler ile filmin canlı renklerle dolu ana kısmı arasında yaratılan kontrast ise inanılmaz. 

«Zavallılar», hakkında konuşmak istenen birçok olumlu özelliği barındırıyor. Ve ilk sırada elbette oyunculuk var. Sanırım neredeyse açık ki, en iyi kadın oyuncu heykelciği taş soyadlı oyuncuya (Stone ya da Gladstone) gidecek.

Yevgeniy Belousov

Dolar, Dolar, Dolar... O Kirli Yeşil Kağıt: 'Çiçek Ayının Katilleri' (2023) Filmi İncelemesi

5 Aralık'ta Martin Scorsese'nin 'Çiçek Ayının Katilleri' filminin dijital yayını gerçekleşti. 'Elma' streaming platformu yönetmene bir sürü para verdi ve süre konusunda sınırlama getirmedi, biz de

Open material

Ancak Emma burada öyle performanslar sergiliyor ki, bu sinema rekabetinde onu desteklemek istiyorsunuz. Sadece 'Wednesday' memleriyle aynı seviyede olmayı hak eden inanılmaz dansı bile yeter. Stone, bir kez daha çok şey yapabilen (hatta her şeyi yapabilen) dahi bir oyuncu olduğunu kanıtlıyor. Hangi rol olursa olsun, her yerde en parlak süslemelerden biri olacak: Gwen Stacy olarak, zombi kıyameti dekorlarında, bir müzikal ve hatta bir büyüme filminde.

Elbette, 'Zavallılar'ın kimin yararına olduğu herkesçe açık, ancak etkinliğin diğer katılımcılarını da es geçmek istemiyorum. Birincisi, canavar Willem Dafoe, makyaj katmanları altında bile profesyonelliğini gizleyemedi, bu yüzden onun harika olduğunu inkar etmek delilik. 

İkincisi, elbette Mark Ruffalo'ya dikkat çekmemek elde değil. Uzun süre yırtık pantolonlu (şimdi spandeksli) yeşil dev için neredeyse düşüncesiz bir CGI modeli olarak var olan bir insanın hâlâ bu kadar muhteşem ifade dolu dramatik performanslar sergileyebildiğini görmek güzel. Sonuç olarak, en iyi yardımcı erkek oyuncu dalında adaylık bile aldı (ancak bu rekabette Hulk'un Iron Man'den daha güçlü olması pek mümkün değil).

Ramy Youssef, Hanna Schygulla, Jerrod Carmichael ve diğer oyuncular da iyi, ancak yine de ana üçlüyle kıyaslanamazlar. Yine de Margaret Qualley ve Christopher Abbott'un bu çılgınlık ve şehvetle dolu steampunk dünyasında oldukça iyi sahneleri var. 

Bu arada, filmin gerçekliği oldukça ilginç ve dekorlar inanılmaz görünüyor. İtiraf etmeliyim ki, ben de Bella Baxter ile birlikte Lizbon sokaklarında yürüyüp manzaraları seyredip müzik dinlemeyi reddetmezdim, hatta bir yolcu gemisiyle seyahat etmek şu anda çok işe yarardı. Karakterin bu kadar meraklı olmasına şaşmamalı, çünkü önünde koca bir dünya açıldığında, onu keşfetme fırsatını yakalamamak günah olur. 

Birlikte Mutsuzlar

Ancak, filmin bariz artılarını tartışmanın yanı sıra, hikaye içeriği ve karakterlerin kendileri hakkında da konuşmak istiyorum. Tüm güzel perdeyi bir kenara bırakırsak, hikayenin kendisinin oldukça basit olduğu, ancak tüm yönetmenlik hileleri ve atmosfer sayesinde daha karmaşık görünmek istediği fark edilebilir. 

Özünde, 'Zavallılar', 'Köpek Kalbi', 'Frankenstein'ın Gelini', 'Fil Adam' ve kahramanın jinekoloğa gidip vajinaya sahip olmanın tüm zevklerini öğrendiği 'Barbie'nin bir devamı gibi, sadece retro-fütüristik bir ortamda ve postmodern bir kabukta. Bunun kötü olduğu söylenemez, sadece bize olağanüstü bir şeymiş gibi, inanılmaz güzel bir ambalaj içinde pek de kurnazca olmayan bir şey satmaya çalışıyorlar. Belki de amaç bu ve filmin şaheserliği tam da bundan ibaret, ya da belki... Belki de mesele bambaşka.

Yevgeniy Belousov

Pembe Sezonun Rengi: 'Barbie' (2023) Filmi İncelemesi

Birkaç ertelemenin ardından Warner Bros. nihayet yaz gişe canavarı 'Barbie'yi dijital platformda yayınladı, böylece film artık evde (khm, ve sinemada) izlenebilir. Trendlerin gerisinde kalmamak adına

Open material

Karakterlere gelince, yalnızca Emma Stone'un karakteri tam anlamıyla gelişiyor (bu anlaşılabilir, film sonuçta onun büyümesiyle ilgili), diğerleri ise sadece buruşturulmuş imgeler ve ana karakterin hikayesini ilerletmek için yardımcı modeller olarak kalıyor. Ayrıca, 'Zavallılar'ın bir kadını ataerkil toplumun prangalarından kurtarma ve tam özgürlüğe kavuşma üzerine bir tür feminist tuval olduğu herkesçe açık. 

Bella Baxter, çocuk beyni nedeniyle aşırı derecede samimi ve meraklı. Başkalarının beklentilerini karşılamaya veya 'nezaket kurallarına' göre yaşamaya niyeti yok, bu yüzden aklına geleni söylüyor ve canının istediğini yapıyor: çok seks yapıyor ve bundan utanmadan bahsediyor, hayat hakkında tartışıyor (komik olan, felsefenin Yunanistan yakınlarında bir yerde ortaya çıkması), alkol deniyor, tatsız yemekleri tükürüyor (ve ayrıca lezzetli olanı da kusuyor çünkü çok yemiş) ve kimse görmüyormuş gibi dans ediyor, tabiri caizse. Bu sevimli çocuksu sahicilik, doğal güzellikle birleşince gerçekten herkesi büyüleyebilir. Belki de bu yüzden birçok kişi madalyonun diğer yüzüne, yani Bella'nın bir çocuk olduğu gerçeğine dikkat etmiyor. 

O kötü, saldırgan ve acımasız, bu nedenle onu bir rol model feminist olarak görmek biraz tuhaf. Hayvan öldürmek, insanları dövmek, cesetleri öfkeyle neşterle delmek ve bir çocuğa vurup birini öldürme isteği – Bella, bilinci olgunlaşıp tamamen özgür bir birey haline gelmeden önce filmin büyük bölümünde böyle davranıyor. Hepimiz çocuklara, uçakta veya mağazada yanımızda ağlayana kadar sevgiyle bakarız. Çocukluk ve gençlik, büyümenin bir parçasıdır, ancak Baxter örneğinde herkes onun samimiyetine hayran kalıyor, ama kimse öfke ve saldırganlığı kınamıyor.

Buna ek olarak, çoğu kişi, yetişkin bir kadın vücudunda olsa da, bu çocuğun herkesle seks yapmasını umursamıyor. Anime genellikle bu gibi durumlarda pedofili suçlaması alır (her ne kadar orada genellikle bir çocuğun vücudunda yetişkin bir zihin olsa da), ancak burada herkes, ehliyetsiz bir kişinin tamamen sefahat içinde olmasına göz yumuyor. 'Onun vücudu, onun kararı' denebilir, ancak aslında bu on iki yaşında, hatta daha küçük bir genç. Elbette, karakter gelişimi için seyahat yayı gerekli, ancak böyle bir hamleye hiç soru yok mu? Neyse.

Ve sık sık olduğu gibi, feminist bakış açısı tam olarak işlemiyor, ancak aptal erkek karakterler sayesinde idare ediyor. Buradakiler birbirinden seçme. Sekse takmış bir manipülatör, kadınları oyuncak gibi kullanan bir alkolik ve kumarbaz. Stockholm sendromu belirtileri gösteren, dünyadan kopmuş, deneylerine takıntılı ve Tanrı oynamaya karar vermiş yaşlı bir adam (boşuna değil herkes adını God olarak kısaltıyor). Zorba bir cinsiyetçi ve her türlü zulmü seven, karısının klitorisini kesmeye ve onu zorla döllemeye hakkı olduğunu düşünen bir canavar. Yumuşak başlı, yarı boynuzlu, umursamaz bir çocuğa aşık olan ve onun yanında olması için ağzının içine bakmaya hazır bir adam. 

Artı, genelev ziyaretçileri olarak her zevke uygun bir sürü sapık daha var. Evet. Ataerkil toplumu haklı çıkarmaya gerek yok ve orada gerçekten bazı karakterler var, ancak feminizm konusunu ele alan çoğu filmde neden kadın imgeleri yalnızca tamamen berbat erkekler pahasına daha parlak hale getiriliyor? Yoksa sağlıklı feminizm izleyici tarafından anlaşılmıyor mu, yoksa ne? 

Ve finalde, süre konusunda küçük bir şikayette daha bulunmak istiyorum. Filmi izlemek elbette son derece ilginç, ancak yine de bazı sahneler kesilebilirdi. Ayrıca bu kadar hacimde sekse bakmak bir noktada yorucu oluyor (belki filmin 'Porno-Oscar' adaylıkları da vardır, kim kontrol etti?). Sanırım Yorgos Lanthimos, mutlu saatlerin izlenmediğini unuttu, biz ise filmin kahramanları gibi, aynı zavallılarız.

Sonuç Ne?

Yunan yönetmenin yeni çalışması, kuşkusuz harika bir film, ancak düşünüldüğünde, bazı eksikliklerden de yoksun değil (her ne kadar bunlar daha çok kişisel algınıza bağlı olsa da). Yine de bu, son derece ilginç bir steampunk yol filmi, harika bir büyüme filmi ve iyi bir mizah, toplumsal alt metin ve ilahi Emma Stone ile görsel bir şaheser. 'Zavallılar', hiç şüphesiz birkaç hak edilmiş Oscar kazanacak. Tek soru, kaç tane olduğu.