Animasyon hiti “Çocuk, Köstebek, Tilki ve At” göründüğü gibi değil. Bu animasyon filminin neden çocuklara gösterilmemesi gerektiğini anlatıyoruz.

Geçtiğimiz günlerde düzenlenen Oscar Ödül Töreni’nde “En İyi Kısa Animasyon Filmi” kategorisinde heykelcik, Peter Baynton ve Charlie Mackesy’nin “Çocuk, Köstebek, Tilki ve At” adlı yapıtına gitti – bu, 2019’da yayımlanan aynı adlı diyalog temelli resimli kitabın Charlie Mackesy tarafından yapılan uyarlaması. Kurgu dışı bir çoksatan, animasyon sanatının bir başyapıtı, eleştirmenlerce övülmüş bir eser. Nesiller için derin anlamlı mesaj, çocuklara gösterilmemesi gereken anlamsız bir illüstrasyondan başka bir şey değil.

Sanatçı – Yazar Değil

Herkesin bir yeteneği vardır. Charlie Mackesy’nin de var – büyüleyici bir şekilde çizmek. Tarzı, yumuşak çizgiler ve kıvrımlar üzerine kurulu, yumuşak tonlarla sakinleştiriyor, bitmiş çizimde eskizleri sergiliyor ve genel olarak Tomm Moore’un “Kurtların Efsanesi” adlı yapıtının görselliğini (ki bu uyarlama da Apple TV+’da yayımlanmıştı) fazlasıyla anımsatıyor. Ve eğer “Çocuk, Köstebek, Tilki ve At” bir resim albümü olsaydı, eleştirmenlerin coşkusu tartışılmaz olurdu. Ancak Mackesy, yazarlık alanında da kendini denedi, oysa bu alanda açıkça yetenekten yoksun. Görünen o ki, günümüz okuyucusunu ve izleyicisini etkilemek için, sosyal medyadaki grupların dolu olduğu türden tutarsız bir alıntı derlemesi oluşturmak yeterli. Peki her şey bu kadar mantıksız mı? Gelin inceleyelim.

Yetişkin İzleyicinin Soruları

Karlı bir tarlanın ortasında küçük bir çocuk bir köstebekle karşılaşır. Çocuk kaybolmuştur ve köstebek, çocuğun insanlara dönmesine yardım etmeye karar verir. Nehre doğru giderler, geceyi bir ağaçta birlikte geçirirler ve genel olarak Küçük Prens ile Tilki’nin kötü bir kopyası gibi davranırlar. Exupéry’nin eseri baştan sona gerçekçilikten uzak olsa da, Mackesy oldukça gerçek bir çocuğun oldukça gerçek bir ev aradığını anlamamızı sağlar ve bu nedenle yetişkin bir insanın kafasında mantıklı bir soru belirir: “Kışın sadece bir hırka ve pantolon giymiş bir çocuk nasıl hâlâ donmadı?!”

Tüm dış unsurların koşullu olduğunu ve hayvanların hiçbirinin neden hiç görmediği, insanların yakınlarda olduğuna dair tüm doğrudan ve dolaylı işaretlerin de öyle olduğunu varsayalım ve anonim alıntı uzmanlarının diyaloglarına odaklanalım. Sonuçta çocukların izledikleri yapıttan bir şeyler çıkarması gerekiyor. Ancak diyaloglar, “Çocuk, Köstebek, Tilki ve At” animasyon filminin en büyük sorunudur.

Mantık Arayışında

Edebi kaynağın önsözünde yazar, kitabın herhangi bir yerinden okunabileceğini söylüyor. Ve bu tamamen doğru!

Popüler bir sosyal ağda, birbiriyle bağlantısız hayatla ilgili alıntılarla dolu ortalama bir grubu hayal edin: dilediğinizi seçin. Aynı şekilde animasyon filminde de, parça parça çıkarımlar arasında mantıksal köprüler kurulmamış.

Ve alıntıların kötü olduğu söylenemez. İzleyiciye “daha nazik olmayı”, korkmayı bırakmayı, kendini affetmeyi ve pes etmemeyi “öğretiyor”. Ancak bunu yapmak gerekiyor, çünkü bir karakter öyle söyledi. Öğretinin, eylemlerden ders çıkarmaya dayandığını mı düşünüyordunuz? Hiç de öyle değil! Mackesy, bir cümleyi oyundaki bir zar gibi atmakla yetinmiş, ancak soruna neyin yol açtığını ve nasıl çözüleceğini hiçbir şekilde açıklamamış. Ve güçlenmiş bir zihin bile olup bitenlerde neden-sonuç ilişkileri bulamazken, bir yetişkin bundan sonra çocuğa ne söylemeli?

Ev Üzerine Düşünceler

Ve grup, fırtınalı bir havada (evet, sormayın) sık karlı bir tarlada ilerliyor, neredeyse yarım saat boyunca izleyiciyi maneviyatla bombardımana tutuyor ve sonra tamamen kafa karıştıran bir sonuç geliyor. Çocuk köye gitmeyi reddediyor, çünkü “ev mutlaka bir yer değildir” ve hayvanlarla birlikte ormanda kalıyor!

Gerçek hayatta yetişkin bir insan, zamanla kendisine yakınlaşan insanlar bulur. Ancak bir çocuğun hayatında en önemli insanlar, yazarın eserden çıkardığı ebeveynlerdir. Neden bir çocuğa baştan yanlış değerler aşılanır? Ve daha sonra ona gösterilenin, modern gündemlerle çarpılmış bir fantezi olduğu nasıl açıklanır?

Bu Yoldan Gitme, İzleyici

– Daha ne kadar yolumuz var?
– Ama ne kadar çok yol geldiğimize bir bak.

Modern kişisel gelişim kitapları ve filmleri, insan kişiliğinin oluşumuna yönelik tutumlarını değiştirerek çok uzun bir yol kat etti. Ancak gidilmemesi gereken yollar vardır. Ve bu eser de onlardan biri.