Haziran başında KION çevrimiçi sinemasında, vücutlarına çip takılmış insanlar hakkındaki 'İçimdeki Çip' belgeselinin prömiyeri yapıldı. Rusya'da insanların beyinlerine takılan çipler aracılığıyla kontrol edilmesi olasılığı hararetle tartışılırken, yö...

Yönetmen Yuliya Kiselyova, geniş kitlelere yönelik popüler bilim filmleri konusunda uzmanlaşmıştır. Portföyünde robotlar, insan beyni ve ambulans doktorları hakkında projeler bulunmaktadır. 'İçimdeki Çip' adlı yeni araştırmasında ise güncel bir konuyu ele almıştır: insanların 'çiplenmesi'. Ancak Kiselyova'nın kahramanları için bu, deney merakı veya yeni teknolojilere duyulan sevgi değil, hayatta kalma yoludur.

Halk arasında çip olarak adlandırılan şey, tıpta 'implant' olarak geçer. Doktorlar bu implantlar sayesinde sağır hastaların işitme duyusunu geri kazandırır, Parkinson hastalarını titremelerden kurtarır, epilepsi nöbetlerini durdurur ve distoniyi tedavi eder. Yuliya Kiselyova'nın kahramanları da tam bu tür zorluklarla karşı karşıya kalmıştır: kimisi yaş nedeniyle, kimisi doğuştan, kimisi ise çeşitli talihsiz durumlar sonucu.

Örneğin, Yana Linkeviç'te kaslar düzgün çalışmamaktadır (kas distonisi). Beyin stimülasyonu ve omuriliğe ilaç ileten baklofen pompası sayesinde hastalığın etkilerini azaltmayı ve dolu dolu bir hayat sürmeyi başarmaktadır. Yana, kendine mizahla yaklaşmakta ve hatta 'İçimdeki Çip' filmi kapsamında bir stand-up gösterisi yaparak bir cyborg olarak yaşam deneyimini paylaşmıştır.

'İçimdeki Çip' yalnızca implantların hayat kurtardığını anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda 'televizyondaki' amatör tartışmalara dayanan insanların korkularına ve asılsız düşüncelerine de odaklanıyor. Bu amaçla yönetmen, sokaktaki rastgele insanlar arasında 'çiplemeye' nasıl baktıklarına dair küçük bir anket bile yapmış. Ve elbette, nörofizyoloji alanındaki uzmanlar yardımıyla mitlerin çoğunu çürütmüş.

'İçimdeki Çip' filmine sağlamlık katan şey, implant yerleştirme ameliyatının inceliklerini anlatan beyin cerrahı Artur Biktirov'un (Uzak Doğu Federal Üniversitesi) ve Rusya'nın önde gelen nörofizyologlarının aktif katılımıdır:

• Aleksandr Kaplan (Moskova Devlet Üniversitesi);
• Mihail Lebedev (Skoltech, Ulusal Araştırma Üniversitesi İktisat Yüksekokulu);
• Aleksandr Umryuhin (Birinci Moskova Devlet Tıp Üniversitesi).

Bu uzmanlar, alanın mevcut durumunu tartışıyor, Elon Musk'ın şirketi Neuralink'in geliştirmelerini yorumluyor ve gelecekten (mitolojik komplo teorilerinden değil, oldukça gerçekçi bir şekilde) neler beklenebileceğini anlatıyor.

'İçimdeki Çip', belgesel sinemanın tüm kurallarına uygun çalışıyor. Önemli ve dokunaklı bir konuyu ele alıyor ve duygular uyandırıyor (bu kadar erken yaşta bu tür sorunlarla karşılaşan çocuklara sempati duymamak imkansız). Ancak en önemlisi, projenin bir eğitim işlevi görmesidir. Tıbbın mevcut gerçek olanaklarını anlatıyor ve çipleme konusuyla ilgili önyargıları ortadan kaldırıyor. Pek çok kişi hâlâ bu tür operasyonları tehlikeli ve anlamsız buluyor ve eğer bu filmi izledikten sonra en az birkaç düzine veya yüz kişi fikrini değiştirirse, işte bu, Yuliya Kiselyova'nın gerçek başarısı olacaktır.

Fragman:

'İçimdeki Çip' belgeselini şu anda izleyebilirsiniz KION çevrimiçi sinemasında.