İnsanlar iş tükenmişliğiyle farklı şekillerde başa çıkar: kimisi meditasyon öğrenir, kimisi spora yönelir, kimisi de işten ayrılır. Ancak Apple TV, ofis dışında işi hatırlamamak gibi başka bir yol daha olduğunu gösterdi. Bu tür bir hafıza kaybının av...

Sıradan bir ofis çalışanı olan Mark, dev şirket Lumon'un makro veri işleme bölümünde çalışmaktadır. 'Ayrılma' adlı cerrahi bir prosedür geçirmiştir; artık evdeyken (dış kişiliği) iş günlerine dair hiçbir şey hatırlamaz, işteyken (iç kişiliği) ise ofis dışında olup bitenleri bilmez. Mark'ın her iki dünyasında da görece bir sakinlik ve hatta sıkıntı hüküm sürerken, bölümüne Lumon'un katı kurallarına ve gönüllü hafıza kaybına boyun eğmeyen yeni çalışan Helly gelir.

Apple TV'nin bu yeni projesinin senaristi, ilk kez sahneye çıkan Dan Erickson; kendisine Ben Stiller ve Iffa McArdle gibi yönetmenler destek vermiştir. Birlikte gerilim, bilimkurgu, dram ve teknoloji ile kurum kültürüne dair keskin bir hicvin birleşiminden oluşan bir melez yaratmayı başarmışlardır. Sonuçta, gerilimin yavaş yavaş arttığı ve finalde doruğa ulaştığı, sabırsızlıktan yerinizde zıplamanıza neden olan kaliteli bir slow-burner ortaya çıkmıştır.

'Ayrılma' tematik olarak çok katmanlı ve çeşitli bir yapımdır. Her şeyden önce, kişiliksiz çalışma alanları, aptal motivasyon sistemleri ve çalışanların aptallaştırılmasıyla sıkıcı kurum kültürünü hicveder. Yaratıcılar, kapitalizmin bir insanın hayatını önemsiz bir şeye, daha yüksek bir iyiliğe ulaşma deneyinde bir dişliye dönüştürdüğünü sorgular. Bilimsel bir atılım olarak sunulan 'ayrılma' prosedürü aslında ideal ofis çalışanları yaratmanın bir yolu gibidir – her işverenin gizlice hayal ettiği şey bu değil midir?

Dahası, kurum kültürü burada tüm gereçleriyle birlikte dini bir kült olarak sunulur. Ofisin ortasında kurucunun bir heykeli (tanrı), içeride kurucu ailesinin müzesi (tapınak) ve her yere onun kuralları ve sözlerinin yazılı olduğu kitaplar (kutsal kitaplar) yerleştirilmiştir. Boş zamanlarında çalışanlar Lumon'un yaratıcısına ilahiler söyler.

İkinci tematik katman, karakterlerin kişisel dramlarıdır. Burada insanların kayıp acısıyla başa çıkmak için neler yapabileceği sorgulanır. Geçmişlerinde, steril ofis dünyasına kaçtıkları hangi sırlar saklıdır? Karakterlerin kendileri sonsuz bir kişisel trajedidir; çünkü dış ve iç kişilik aslında aynı beden içinde iki farklı insandır. Bazıları bir tür özgürlüğe sahipken, diğerleri başkalarının arzularının tutsağıdır. 'Ayrılma' adı verilen gönüllü hafıza kaybı ne kadar etiktir?

Dizide zıtlıkların oyunu büyük önem taşır. Birincisi, 'ayrılma'nın uygulandığı fütüristik bir dünya vardır, ancak çalışanlar eski bilgisayarları andıran makinelerde çalışır ve analog teknoloji kullanır. İkincisi, Lumon'un aydınlık, parlak (çok fazla beyaz) ve steril dünyası, kaosla dolu soğuk ve kasvetli dış dünyayla yer değiştirir. Üçüncü zıtlık ise karakterlerin hikayeleridir. Ofis içinde hayatları tam bir saçmalıktır (bazen gülünç noktalara varır), şirket dışında ise trajedi ve hüzün vardır.

Ancak her hikayede önemli olan onu kimin anlattığıdır. 'Ayrılma' dizisinde oyunculuklar ayrı bir zevktir. Adam Scott, John Turturro, Zach Cherry ve Britt Lower – birbirleriyle içsel olarak çatışan iki farklı kişilik arasındaki ince çizgiyi hissettirmeyi başarmışlardır. Psikolojizm ve içsel gerilim, göz oyunları, mimikler, jestler ve hatta duruşla ifade edilir. Bu nedenle oyuncular, acıyı, sevinci ve duyguları yansıtan bedenleriyle çalışmaya odaklanır; güvensizlik ve sahtekarlıkla mücadelede araç ise yalnızca dürüst, samimi bir bakıştır. Adam Scott, komedyenlerin en iyi dramatik oyuncular olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Ayrıca Christopher Walken ve Patricia Arquette de var.

'Ayrılma' dizisinin ayrı bir artısı da görselliğidir; onsuz hikayedeki iniş çıkışlar bu kadar etkileyici olmazdı. Karşımızda kelimenin tam anlamıyla ideal bir ofis dünyası var: kusursuz temiz sonsuz koridor labirentleri, odaların ideal kompozisyonu ve mobilya düzenlemesinden çalışanların ofisteki konumlarına kadar her şeyde simetri. Bu arada, Lumon ofisi, New Jersey'de cam, beton ve katı çizgilerden oluşan modernist mimarinin bir örneği olan gerçek bir yapı kompleksi olan Bell Laboratuvarları'dır. Kadrajın geometrikliği ve minimalizmi, mekanı kişiliksizleştirir ve kıvrımları ve açılarıyla gözü kendine çeker. Dizideki mekan, hikayenin gelişimi için karakterlerin kendileri kadar önemli olan ayrı bir karakter gibidir.

Slow-burner etkisi sayesinde 'Ayrılma', bu tuhaf geometrik dünyanın bir parçası olmanızı, kompozisyonel olarak titizlikle hazırlanmış tüm sahneleri takdir etmenizi, Lumon atmosferine dalmanızı ve en önemlisi karakterlerin derinliğini ve dramını hissetmenizi sağlar. Bu, insan hakları ve özgürlükleri üzerine düşündüren bir dizidir: sonuçta iki kişilikten hangisinin var olma hakkı vardır ve böyle bir soruyu sormak etik midir?

Apple TV'den 'Ayrılma', çok güzel ve zeki bir proje için ciddi bir iddiadır. İki dünyanın (dışarı çıkmak isteyen iç ofis dünyası ile Lumon hakkındaki gerçeği öğrenmek isteyen dış dünya) iç içe geçmesi (ve çarpışması) teması, ilk sezondaki gizemin temel taşlarından biri haline gelmiştir. Ben Stiller ve ekibinin birçok Çehov silahı burada patlamış ve gelecek sezonda doldurulmayı bekleyen yeni soru işaretleri yaratmıştır. Önemli olan, sonuçta bunların boş ateşlemeler olmamasıdır.