A24 stüdyosu ayın başında aile, hayatın anlamı ve çoklu evren hakkında yeni bir bilim kurgu komedisi olan «Her Şey Her Yerde Aynı Anda»yı yayınladı. Yayınlanmasının hemen ardından şirketin Rusya pazarına yönelik genel sinema boykotuna katıldığı öğren...
Büyük stüdyoların Rusya'daki gösterimlerini durdurmasının üzerinden bir aydan fazla zaman geçti. Sinema savaşçılarının safları gözle görülür şekilde azaldı ve görünüşe göre büyük ekranda izlenecek bir şey kalmamıştı (önceden gösterime giren gişe rekorları kıran filmler ve seans programına hızla dahil edilen eski Rus filmleri hariç). Ama hayır. 2022 yılı, ülkemiz için gerçek bir sinema mücevheri hazırladı.
A24 stüdyosu gerçekten dikkate değer filmler üretiyor. Peki bunlardan hangilerinin size bolca duygu yaşatacağını derlememizden öğrenin.
Open materialHaksız yere popüler olmayan film «Her Şey Her Yerde Aynı Anda» 7 Nisan'da gösterime girdi, ancak rekabet olmamasına rağmen Rus izleyici filmi neredeyse fark etmedi Daniels. Sinema salonları neredeyse boş, internette nadiren filme veya onunla ilgili bir materyale rastlamak mümkün. Bu durum üzüntü veriyor, çünkü yönetmen ikilisi muhtemelen 2022'nin en iyi filmini (şimdilik) yarattı.
Konu ne?
Çinli göçmen Evelyn (Michelle Yeoh), kocası Waymond (Ke Huy Quan) ve kızı Joy (Stephanie Hsu) ile birlikte Amerika'nın taşra kasabasında, ailenin dairesinin altında bulunan yerel çamaşırhaneyi işleterek yaşamaktadır. Evelyn'in hayatında büyük bir dert yığını var: her gün işletmenin tuhaf müşterilerini memnun etmeye, hasta babasına bakmaya, kızıyla kız arkadaşlarıyla olan ilişkisi hakkında konuşmaya çalışıyor. Ama en önemlisi, bir vergi yığınıyla acilen ilgilenmesi gerekiyor.
Hayat değil, yorucu bir rutinle karışık tam bir karanlık. Seçilen yaşam yolu Çinli kadını sonunda varmak istediği yere götürmedi. Kızıyla iletişim kurulamıyor, işte sorunlar var ve etrafta sürekli boşanmadan bahsetmeye çalışan kocası dönüyor.
Görünüşe göre durumu daha da kötüleştirmek neredeyse imkansız, ancak vergi dairesini ziyaret ettiği gün Waymond aniden değişiyor ve karısına aceleyle en korkunç tehlikeden, çoklu evrenden bahsetmeye ve daha sonraki eylemler için bazı olağandışı talimatlar vermeye başlıyor.
Vergi müfettişiyle (Jamie Lee Curtis) konuşurken Evelyn, kocasının başka bir versiyonunun yaklaşan tehdidin ciddiyetini hızlıca anlatmaya çalıştığı başka bir boyuta ışınlanır. Çinli kadın, Waymond tüm katın gözü önünde rujunu yiyip birkaç silahlı korumayı bel çantasıyla dövüşte dağıtana kadar olanların özünü anlamaz ve olanlara inanmaz.
Artık paralel dünyaların varlığına inanmak daha kolay, ancak Evelyn henüz ana çoklu evren kötülüğü maskesinin arkasında kimin saklandığını bilmiyor.
Çılgınlığın Çoklu Evreni
«Her Şey Her Yerde Aynı Anda» gerçekten çılgın bir film, aksiyon, göndermeler ve bazen oldukça düşük seviyeli mizahla (iyi anlamda) dolu. Çoğunlukla «Yeşil Şövalye Efsanesi», «C'mon C'mon» veya neredeyse hiç tempo ve dinamik olmayan «Deniz Feneri» gibi sanat projeleriyle tanınan bir stüdyodan böyle bir şey beklemezsiniz. Mesele şu ki, yönetmenler Dan Kwan ve Daniel Scheinert ilk kez dünyaya sıra dışı bir film sunmuyor. İlk filmleri, Daniel Radcliffe'in vücuduyla bir sürü gerekli işlevi yerine getirebilen bir ölüyü canlandırdığı «İsviçreli Asker Adam»dı. Kabul edin, filmin neden A24'ün alışılmış kataloğundan ayrıldığı hemen anlaşılıyor.
Daniels'ın ikinci uzun metrajlı çalışması, izleyiciyi iki saatlik parodi, alıntı ve tür havai fişekleriyle şaşırtıyor. Ekranda «Matrix», «Ratatuy», «12 Maymun», «Öldür Beni», «Kaplan ve Ejderha» (başrol oyuncusu «Her Şey Her Yerde Aynı Anda»nın başrol oyuncusu Michelle Yeoh'nun oynadığı) beliriyor. Daha dikkatli bir izleme ve istekle liste diğer filmlerle de genişletilebilir.
Yukarıdakilere ek olarak «Her Şey Her Yerde Aynı Anda», son zamanlarda moda haline gelen çoklu evren filmlerinin sinirine de dokunuyor. Projede sunulan dünyalar gerçekten çok fazla. Bu konuda akla ilk gelen filmlerden daha fazla. Bir an için Evelyn'in animasyon versiyonu bile gözünüzün önünden geçiyor, ancak şüphesiz filmin mücevherleri, insanların elleri yerine sosislerin olduğu evren ve yaşamın hiç başlamadığı, bu nedenle akıllı varlıkların bilincinin çorak gezegene dağılmış taşlara ait olduğu evren.
Kwan ve Scheinert, projede komedi, dram, aksiyon ve bilim kurguyu ustaca birleştirirken, sinema için günümüzde popüler olan temaları da ele alıyor. İzleyiciyle feminizm, LGBT, ebeveyn-çocuk ilişkileri, yaşamın anlamı ve insanlığın evrensel düzeydeki değeri hakkında konuşulacak. Ele alınan konuların bolluğu açısından «Her Şey Her Yerde Aynı Anda», Adam McKay'i anımsatıyor ve ismi de bir şeye şaşırmamak gerektiğini haykırıyor, sonuçta her şeyi sunacağımıza söz verdik.
24 Aralık'ta Netflix'te Adam McKay'in yıldızlarla dolu oyuncu kadrosuna sahip yeni komedisi «Yukarı Bakma»nın prömiyeri yapıldı. Filmle ilgili görüşler ayrıldı, ancak kesinlikle...
Open material
İzlerken sıkılmak mümkün değil ve filmin sizi kendine aşık etmesi için büyük bir sinema tutkunu olmanıza da gerek yok. Film o kadar çok işlevli ki (bir nevi «Film-İsviçreli Asker Adam»), herkes sevdiği ve uzun süre hatırlayacağı bir şey bulacak.
Eve Dönüş Yok
Eminim çoğunuzun aklında şu acil soru var: «Böylesine çılgın bir fikri yaklaşık iki buçuk saatlik bir film şeridine nasıl sığdırabilir ve hatta izleyiciye olan biten hakkında mantıklı bir açıklama yapabilirsiniz?» Görünüşe göre ikili için böyle bir görev kolayca çözülebilir. Ya da pek değil mi?
Açıkçası, çoklu evren filmlerinin en büyük sorunu, izlenimden sonra kalan sorulardır. Bu sorular yaşam, dünya düzeni ve seçimin önemi hakkında düşünmek için zemin hazırlıyorsa, bu şüphesiz filmle başarılı bir tanışmanın sonucudur. Ancak sorular projenin kendisiyle ilgiliyse, izleyicinin kafasını karıştırıyorsa ve onu net cevaplar olmadan bırakıyorsa, sonuçta rahatsız edici oluyor. Sanki bizi aldattıklarını ve duygularımızla oynayarak vaat edilen şekeri paylaşmak istemediklerini hissediyorsunuz.
Çoklu evren teması inanılmaz derecede karmaşık ve bir yandan izleyici, çeşitli dünyaların sonsuz sayıda versiyonu olduğunu ve her dünyada, hayat yolunu bir şekilde belirleyen bir seçim yapmış belirli bir kişinin kendi versiyonu bulunduğunu anlıyor. Ancak diğer yandan, aynı karakterin farklı versiyonlarının temas ettiği an, yalnızca belirli bir hikaye çerçevesinde anlaşılabilir, ancak sürenin ötesinde temasın netliği bozuluyor. Hem Daniels'ın filminde hem de diğer benzer projelerde, yazara bizzat sormak isteyeceğiniz sorular kalıyor.
Evelyn'in hiçbir versiyonu kendi bilincinin bölünmesini fark edip yeteneklerin ödünç alındığını hissedemedi mi? Belirli bir evrende olanlardan sonra yaşam döngüsü nasıl normale dönüyor? Bu tür olaylardan sonra her şey herhangi bir sonuç olmadan yoluna girer mi? Kafamı karıştıran sorulara cevap bulamadım, bu da filmle ilgili izlenimimi etkiledi. Yine de «Her Şey Her Yerde Aynı Anda»nın ciddi konuları gündeme getirmesi ve izleyiciyi düşünmeye sevk etmesi sevindirici.
Yani terazinin bir kefesinde, izlenen materyalin analizine odaklanan filmin inanılmaz derecede önemli görevleri, diğer kefesinde ise doğrudan analizden uzaklaştıran «Peki, bu nasıl oluyor...?» tarzındaki can sıkıcı sorular yer alıyor. Şüphesiz, komedi maskesi altında düşünme zemini son derece zarif bir şekilde sunuldu. Bir komedide, iki taşın tam bir sessizlik içinde gerçekleştirdiği kilit diyaloglardan birini nerede görebilirsiniz? Ya da dev bir çörek-kara deliğin yanında, yaralıların temel yaşamsal arzularının gerçekleştiği epik bir ağır çekim kavga fonunda aile desteğinin önemi hakkında bir konuşmayı nerede duyabilirsiniz?
Ya Olsaydı...?
Her izleyici kendine «Ya olsaydı...?» sorusunu sormuştur. «Her Şey Her Yerde Aynı Anda»yı izledikten sonra bu soru hayatınızda yeniden güncelleniyor. Ancak ben tek bir kişinin özel soruları üzerinde düşünmek istemiyorum (örneğin «Ya okulda o zorbaya ilk ben vursaydım?» veya «Ya başka bir şehirde okumaya gitseydim?» gibi). Beni ilgilendiren şu ifadeler: «Ya başrolü Michelle Yeoh oynamasaydı?», «Ya yazarlar belirli bir anda yardımcı karakterlerin önemini vurgulamasaydı?» veya «Ya A24, Daniels'ın filminin fazla çılgın olduğuna ve yapıma başlamaya gerek olmadığına karar verseydi?».
Kuşkusuz bu soruların cevabını bulmak, tek bir kişinin hayatının gidişatını değiştirmeyecek veya zaten değiştirmiş olan sorulardan daha kolaydır. Ancak benim «Ya olsaydı...?» sorularım üzerine düşündüğünüzde, bu kadar iyi bir projeyi kaybetmenin korkunç derecede üzücü olacağını anlıyorsunuz. Michelle Yeoh olmadan film ana yıldızını ve kıvılcımını kaybederdi. Başka bir aktris Evelyn rolünü muhteşem bir şekilde canlandırsa bile, Michelle'in seviyesine ulaşıp birçok rolü oynayarak tüm filmi sırtlaması pek mümkün olmazdı. «Her Şey Her Yerde Aynı Anda» kesinlikle Malezyalı aktrisin bir fayda gösterisi.
Yardımcı karakterlerin öneminin ortaya konulmaması ve vurgulanmaması filmi soluklaştırır ve olumlu duyguların büyük bir kısmını kaybettirirdi. Örneğin Waymond ve Joy, bu satranç tahtasında son derece önemli figürlerdir. Belli bir anda izleyiciye, karakterlerin sadece ana karakterin etrafında dolanmak için yaratılmadığı, gerçekten hikayenin ayrılmaz bir parçası olduğu anlaşılır. Çılgın Jamie Lee Curtis de olumlu duygular uyandırıyor ve bu da kadın oyuncu kadrosunun olağanüstü oyunculuk başarısı hakkında düşüncelere sevk ediyor.
Ve stüdyo senaryoyu çılgınca bulsaydı, proje ya hiç çıkmazdı ya da tanınmayacak kadar değişirdi ve o zaman sadece Evren bilir, izleyicileri ve eleştirmenleri kendine aşık edip etmeyeceğini. Yani koşullar bu kadar uygun olmasaydı, yönetmen ikilisinin ikinci tam teşekküllü çalışması soluk, ifadesiz olurdu ya da hiç olmazdı.
Ancak sonuç olarak, diğer çoklu evren filmlerinin arasından sıyrılan harika bir aksiyon-komedimiz var. Marvel'in bu seviyeye ulaşması için projeleri üzerinde sıkı çalışması ve daha da önemlisi, oyunun kurallarını değiştirme veya ihlal etme gibi işleri bırakması gerekecek.
Sonuç Ne?
«Her Şey Her Yerde Aynı Anda» filmini özetlerken, her potansiyel izleyiciye filmi izlemesini tavsiye etmek isterim, çünkü bu kadar kaliteli bir filmin gösteriminin bu kadar cansız ve fark edilmeden geçmesi son derece haksızlık. Görünüşe göre, gişe rekorları kıran filmlerin ayrılması ve Daniels'ın projesinin bu zor dönemde gösterime girmesi sayesinde yerli izleyici sinema açısından yeni ve sıra dışı bir şey keşfedebilir. Ancak uygulama, nüfusun şartlı «Yenilmezler» veya «Hızlı ve Öfkeli»nin ötesini göremediğini gösteriyor.
Evrende sadece reklamı yapılan ve yüksek bütçeli filmler mi var, geri kalanı ya «uzmanlar için saçmalık» ya da «ilgiyi hak etmeyen markasız zırva» mı? Bu prensiple yaşanıyorsa, restoranlarda da tavuklu Sezar ve «Karbonara» makarnasından daha lezzetlisini aramamak gerekir. Herkes bunu yiyorsa neden yeni bir şey deneyelim ki?
Yorumlar
0Henüz yorum yok.