Asgar Ferhadi'nin «Kahraman» filmi, ahlak ve gerçeklik üzerine tartışmalı bir hikâye anlatıyor ve izleyiciye «Elimde altın dolu bir çanta olsaydı ben ne yapardım?» sorusu üzerinde düşünme şansı veriyor.

İranlı yönetmen Asgar Ferhadi 10 yılı aşkın süredir adından söz ettiriyor. Filmleri dünyanın önde gelen film festivallerine düzenli olarak katılıyor ve Oscar dahil her türlü ödülü kazanıyor. İranlının son çalışması «Kahraman» (Ghahreman) da bir istisna değil. Proje, Cannes Film Festivali'nde Jüri Büyük Ödülü, Altın Küre ve Oscar adaylıkları elde etti.

Bu başarı, anlatılan hikâyenin evrenselliğiyle açıklanabilir. Evet, İran rengi ve kültürü filmde önemli bir rol oynuyor, ancak ahlak, gerçeğin bedeli ve değeri, medyanın sıradan bir insanın kaderi üzerindeki etkisi gibi temel sorular dünyanın her yerinde anlaşılabilir. Ve Pro: Vzglyad şirketi sayesinde bu filmi 3 Mart'tan itibaren Rusya sinemalarında da izlemek mümkün.

Almak ya da almamak, işte bütün mesele bu

Borçları nedeniyle hükümlü olan Rahim (Amir Jadidi), izinli olarak serbest kalır ve oğlunu, kız kardeşini ve sevgilisini ziyaret eder. Kız, yanlışlıkla altın dolu bir çanta bulduğunu söyler. Ardından bu buluntuyu borcunun bir kısmını ödemek için kullanmayı teklif eder. Rahim başta kabul eder, ancak daha sonra çantayı sahibine iade etmeye karar verir.

Bu hikâye basının kulağına gider ve Rahim, tüm olumsuzluklara rağmen iyi bir iş yaparak bir anda yerel bir kahraman haline gelir. Ancak alacaklısı ve diğer bazı kişiler, mahkûmun davranışının samimiyetinden şüphe duyar.

«Kahraman», «Milyoner» prensibi üzerine inşa edilmiştir: izleyiciye, hikâyenin eşit derecede makul iki yorumu sunulur ve Rahim'in gerçekten bir kahraman mı yoksa durumu ustaca kullanan kurnaz bir manipülatör mü olduğuna kendisinin karar vermesi istenir. Bir gerçekten diğerine giden salıncaklar bazen inanılmaz bir hızla döner, sadece kendi tutumunuzu oluşturmaya yetişmeniz gerekir.

Medyanın gücü ve asalet sorunları

Manipülasyonlara gelince. Asgar Ferhadi, hikâyeye tek bir kelimenin veya tek bir eylemin olayların gidişatına dair izlenimi kökten değiştirdiği anlar ekleme konusunda ustadır. Bununla, medya ve sosyal ağlar tarafından yapılan küçük bir gerçek çarpıtmasının bile bir insanı bir anda kaideye nasıl yükseltebileceğini veya aynı başarıyla kaderini nasıl mahvedebileceğini şeytanlaştırmaktan ziyade kaydeder.

«Kahraman» filminin ana temalarından biri asalet sorunlarıdır. Yazar, bu kavramın günümüzde ne kadar değeri olduğunu sorguluyor, merkezdeki karakterle birlikte her şeyin nasıl sorgulandığına ve insanların her şeyde nasıl bencil güdüler gördüğüne şaşırıyor. Herhangi bir ahlak dersi veya bariz bir özet sunmuyor. Hikâyenin diğer tüm yönlerinde olduğu gibi, sanki Aleksey Pivovarov'u yankılıyor — «Kendi sonuçlarınızı çıkarın».

«Kahraman» filminin belki de en büyük kusuru yorucu olmasıdır. Mesele sadece hikâyenin uzaması değil (ki o da var), daha çok tekrarlardır. Aynı teknikler defalarca tekrarlandığında, öngörülebilirlik artar ve izleyici olarak sıkılırsınız.

«Kahraman» filmini izlemeye değer mi?

Asgar Ferhadi, anlatılan hikâye gibi tartışmalı bir film çekti. Bir yandan bir dizi önemli ve ilginç konuyu gündeme getiriyor, benzer bir durumda kendi potansiyel davranışınız hakkında düşünmek ve yansıtmak için mükemmel bir platform sağlıyor; diğer yandan yazar, her yeni dönüşte daha da sıkıcı hale gelen olay örgüsünü kıvırmaya çok fazla dalmış durumda. Ancak yine de bu tür bir filmi izlemek faydalıdır — Rus izleyicisi için hâlâ egzotik olan İran atmosferi ve ahlak açısından gerçekten ilginç birkaç bölüm için.

Fragman: