Yellowstone dizisindeki Dutton çiftliğiyle ilgili en şaşırtıcı şeyin ne olduğunu biliyor musunuz? Hayır, her ikinci karakterin birini öldürüp cezasız kalması değil. Asıl şaşırtıcı olan, çiftlik yönetim modelinin, Google veya Toyota gibi büyük bir işletmeyi anaokulu gibi gösterecek koşullar altında çalışması ve ayakta kalmasıdır. Dizide hayvanlar ve arazi için devasa meblağlar dönse de, sahibi işin her yönünü bizzat kontrol etmeye devam ediyor ve bir haydut ve cahil çetesi toplayıp görevlerini devredecek kimsenin olmadığına şaşırıyor.

John Dutton tarzı yönetim modeli

Bir şirketin CEO'su olduğunuzu ve her sabaha at sırtında arazinizi dolaşarak başladığınızı hayal edin. Güne harika bir başlangıç, değil mi? Aile reisi John Dutton, çiftliğini kızgın bir bizonun zarafeti ve zımpara kağıdı inceliğiyle yönetiyor. Her başarılı iş adamı gibi, işini korumak için her şeyi yapmaya hazır, demir bir iradeye sahip – bu silaha sarılmak anlamına gelse bile.

Şimdi John Dutton'ın Google'ı yönettiğini hayal edin. Yatırımcı toplantıları, herkesin her hatanın sadece kariyere değil, belki de huzurlu bir varoluşa mal olabileceğini bildiği, ahşap kaplı bir konferans salonunda yapılırdı. Dutton, zamanını gereksiz toplantılara veya PowerPoint sunumlarına harcamazdı. Bunun yerine, her departman başkanının bağlılığını ve fikirlerini pratikte kanıtlayacağı, belki de gerçek görevlerden ve yasalardan biraz kopuk, doğada strateji oturumları düzenlerdi.

Kurum kültürü

Şimdi ofisinizin bir çiftlik olduğunu ve her çalışanın herhangi bir hata yüzünden sadece işten değil, bir uçurumun kenarından da atılabileceğini bildiğini hayal edin. Böyle bir 'motivasyon' harika sonuçlar doğurur. Herkes ne yaptığını bilir ve deliler gibi çalışır. Ve eğer biri Dutton'ın yoluna çıkmaya karar verirse, son sadece kariyeri değil, muhtemelen hayatı da olur.

Dutton yönetimindeki Google'da kurum kültürü macera ve kişisel sorumluluk ruhuyla dolu olurdu. Çalışanlar işlerinin önemli olduğunu ve her katkının değerli olduğunu bilirdi. Bununla birlikte, ücret yalnızca yönetim kademesi için makul olurdu, gerçek işçiler ise az parayla ve berbat koşullarda görevlerini yerine getirirdi. Bunu hayal etmeye bile gerek yok, hepimiz bu modelin Amazon'da harika çalıştığını biliyoruz; depoda sıcaktan bayılıp hastaneye kaldırılan çalışanlar, Bezos'tan iş yerini terk etme ve görevleri yerine getirmeme cezasını içeren bir destek mektubu aldı. Hatta bir ambulansa atılıp yolda teslim edilebilirlerdi! Bu yönetim ve kurum kültürü modeli, her çalışanın başka yolu olmadığı için çiftliğe geldiği, orada ölebileceği ama iş görevini yerine getirmesi gerektiği Dutton çiftliğini fazlasıyla andırıyor.

İş modeli

Dutton'ların iş modeli basittir. Hayvancılık, çiftçilik ve hayvan satışı yaparlar. Ancak çiftlik, gelişme ve iş planlaması aşamasında değil, daha çok durgunluk ve hem devlete hem rakiplere hem de her türlü düşmana karşı kendi çıkarlarını sonsuz bir şekilde koruma aşamasındadır. Bu, zayıf varlıkları hızla ve pişmanlık duymadan 'kesebilecek' ve tüm gücünü kârlı bir şeye yatırabilecek bir kriz yöneticisi için açık bir iştir.

John Dutton büyük bir şirketin başına geçseydi, temel ürünlere odaklanırdı – Google'da arama, reklam ve bulut hizmetleri. Gereksiz tüm yenilikçi projeleri, geliştirme projelerini kısar ve gelir getiren ve en az risk taşıyana odaklanırdı. Ana yatırımlar kilit alanları güçlendirmeye yönlendirilir, dikkat dağıtıcı projeler ise törensiz bir şekilde kapatılırdı. Tüm otonom araç projeleri, girişim fonları, kültür ve sosyal girişimlerin desteği kılıçtan geçerdi. Elbette, cinsiyet kimliği ve ırksal çeşitlilik oyunları da hemen sona erer, personel en az yarı yarıya azalırdı.

Böyle bir sistem gerçekte var olabilir miydi?

Tabii ki hayır. Ya da evet? Her şey bakış açısına bağlı. Modern dünyada şirketler, finansal krizlerden siber tehditlere kadar birçok riskle karşı karşıyadır. Ancak şirketiniz için her şeyi yapmaya hazır, sadık bir çalışan ordunuz olsaydı, pek çok şeyin üstesinden gelebilirdiniz. Doğrusu, John Dutton muhtemelen tüm olası yasaları çiğniyor ve gerçek hayatta çoktan dava edilmiş veya tutuklanmış olurdu. Ancak onun yöntemleri sadece ilginç bir gösteri değil, aynı zamanda düşünmek için bir neden: ya kurumsal dünya biraz daha vahşi ve daha az düzenlenmiş olsaydı?

Gerçek dünyada, Dutton yönetimindeki Google, antitröst soruşturmalarından farklı ülkelerin hükümetleriyle çatışmalara kadar birçok yasal sorunla karşılaşırdı. Ancak, kararlılığı ve tavizsiz yaklaşımı, tüm zorluklara rağmen şirketin pazarda lider kalmasını sağlayabilirdi.

Tek sınırlama, bir şirketin kriz aşamasında uzun süre yaşayamamasıdır, çünkü geliştirme projeleri olmadan kâr getiren mevcut ürünler eskiyecek ve yavaş yavaş rekabetçi olmaktan çıkacaktır. Bu nedenle şirketlerde kriz yönetimi her zaman geçicidir. Görevi, şirketi keskin bir düşüşten çıkarmak, nakit akışı ve pozitif bakiye sağlamak ve ardından şirketi uzun vadeli bir gelişim stratejisi oluşturabilecek olanlara devretmektir. Bu nedenle gerçek hayatta Dutton çiftliği er ya da geç iflas edecek ve aile reisinin ana korkusu gerçekleşecektir – arazi satılacak, hepsi milyoner olacak ama çiftliksiz kalacaklar. Tek yapması gereken, sorun yaratmayı bırakmak ve bir sonraki istikrara kavuşmanın ardından şirketin yönetimini iş geliştirme konusunda daha deneyimli kişilere devretmektir.

Peki bundan gerçek iş dünyası için ne çıkarabiliriz? Belki de biraz daha kararlılık ve sorumluluk almaya istekli olmanın asla zararı olmaz. Ancak Dutton'ın yöntemleri, kendi dünyasında etkili olsa da, bizimkinde pek uygulanabilir değil. Yine de, onun maceralarını izlerken, en azından bir an için, yasaların hükümet tarafından değil, sizin tarafınızdan belirlendiği bir işi yönetmenin nasıl bir şey olduğunu hayal edebiliriz. Bu tür piyasalar şu anda da var; yasal çerçevenin dışında yaratılan her şey, kripto para birimleri gibi, genellikle gri bölgede çalışır. Bu nedenle, bir sonraki ofis toplantınızı at sırtında yapmayı deneyin. Elbette, bunun size yardımcı olacağını garanti etmiyorum, ama en azından eğlenceli olacağı kesin!