Peki, yazar ve sanatçı meslektaşlarım, siz de fark ettiniz mi insanlar sizi okuyor, izliyor ama beğenileri size çok görüyor? Ve siz, değerli okurlar, bazen internette bir şey hoşunuza gittiğinde beğeni koymak istemediğinizi fark ettiniz mi?
Görünüşte neden? Oysa beğeni koymak zor değil. Güleceksiniz ama bu konuda bilimsel araştırmalar bile var. İşte vardıkları sonuçlar.
Peki, insanlar neden beğendikleri şeye bile beğeni koymuyor?
1. Bilgi aşırı yükü. Nobel ödüllü Herbert Simon daha 1971'de uyarmıştı: bilgi çok fazla olduğunda, kıt olan dikkat olur. Stanford araştırması (2024) gösterdi: beyin, 'beğen' kararını vermenin saniyelik süresini bile enerji kaybı olarak algılıyor. Sonsuz akışta her şeyden tasarruf ediyoruz, tıklamadan bile.
2. İtibar korkusu. Berlinli nörobilimciler (2023) şunu buldu: herkese açık beğeni, sosyal kimlikten sorumlu bölgeleri aktive ediyor. Kalp koyarak 'bu iyi' değil, 'bu benimle ilgili' demiş oluyoruz. Eğer çalışma karmaşık, çok kişisel veya tartışmalıysa, izleyici kendini onunla ilişkilendirmekten korkabilir. Beğenir ama 'profilini bozmamak' için sessiz kalır.
3. Tanık etkisi. Chicago Üniversitesi araştırması (2022) klasik sendromu sosyal medyaya uyarladı: etrafta çok insan varsa, yardıma ihtiyacı olanın yanından kolayca geçerler. Yüz beğenili bir gönderinin altında herkes 'benimkine gerek yok' diye düşünür. Boş bir gönderinin altında ise 'ya bir şey anlamadıysam? Bekleyeyim'. Sonuçta yazar sessizlikle karşılaşır.
4. Enflasyon. Psikolog Adam Alter beğenileri para arzına benzetti: platformlar aşırı miktarda yarattı, hiperenflasyon geldi. İnsanlar kitlesel tepkilere güvenmemeye başladı. Beğeni değer kaybetti, ama paradoks şu ki değer kaybetmiş paraya iki kat kıyılır, tıklama bile anlamsız gelir.
İşte böyle, yaratıcılar ve okurlar. Bu tabloda belki de sadece bir araştırma eksik: başkalarının ne düşüneceğini düşünen bu utangaç insanlar, popüler olmayan bir kitabı beğenmekten çekinirken, neden hiç kimsenin itibarına faydası olmayacak çöp içerikleri beğenip paylaşmaktan çekinmiyor? Ve tüm bu yorgun, beğenilerden bile enerji tasarrufu yapan zavallılar da aynı... Gizem!
Ve son olarak kişisel bir dilek: sevdiğiniz şeyleri yapanları destekleyin. Güzel bir sözle, parayla, olmadı beğeniyle. Manevi ve maddi destek olmazsa, yaratıcı kişinin eninde sonunda elleri düşer ve yaratmayı bırakır. Çünkü boşluğa ne kadar bağırabilirsin ki?
Yaratıcılığa olumlu tepkiler olmazsa, öneri algoritmaları onu gömer ve kimse görmez. Sonuç: sıradan insan, içinde başka hiçbir şeyin olmadığı çöp içerik dünyasında yaşamak zorunda kalır. Normal içerik kalır ama sadece ücretli, meraklılar için.
Dünyada daha fazla görmek istediğiniz şeyleri destekleyin. Dünyadan kaldırmak istediğiniz şeyleri görmezden gelin. Desteğiniz, küçük bir beğeni bile, düşündüğünüzden çok daha fazlasını etkiler.
#faydalı #yaratıcılık
Yorumlar
0Henüz yorum yok.