❗️Uzun Yazı: Goodhart Yasası — gözlemlenen herhangi bir istatistiksel düzenlilik, kontrol amacıyla baskı altına alındığında çöker. Basitçe söylemek gerekirse: “Bir metrik hedef haline geldiğinde, iyi bir metrik olmaktan çıkar.”

Bir çivi fabrikasına üretilen çivi sayısına göre KPI konulursa, fabrika milyonlarca minik çivi üretmeye başlar. Diğer yandan KPI değiştirilip toplam ağırlığa göre ölçüm yapılırsa, fabrika bir ton ağırlığında dev bir çivi üretir. Her iki durumda da resmi gösterge (metrik) mükemmel bir şekilde yerine getirilir, ancak işletmenin gerçek amacı olan faydalı bağlantı elemanları üretmek başarısız olur.

“Böyle bir şey olamaz!” diyeceksiniz. Bunun üzerine size gerçek bir hikaye anlatacağım.

27 Ocak 1994'te, Karayip Kupası eleme turnuvası kapsamında Barbados ve Grenada milli takımları arasında bir futbol maçı oynandı. Turnuva organizatörleri deneysel bir kural getirmişti: her maçta bir kazanan olmalı ve uzatmalarda atılan “altın gol” iki sayı sayılacaktı.

Barbados'un gruptan çıkabilmesi için en az 2 farkla kazanması gerekiyordu. Diğer herhangi bir sonuç Grenada'yı öne çıkarıyordu.

83. dakikada Barbados 2-0 öndeydi, ancak Grenada bir gol attı (skor 2-1 oldu). Zaman azalıyordu ve Barbados'un normal sürede Grenada'nın güçlü savunmasına gol atması zordu.

Barbados oyuncuları, eğer berabere kalıp maçı uzatmaya taşırlarsa, “altın golün iki sayı” kuralı sayesinde ekstra 30 dakikada sadece bir gol atarak ihtiyaç duydukları +2 farkı elde edebileceklerini anladılar. 87. dakikada bilinçli olarak kendi kalelerine bir gol atarak skoru 2-2 yaptılar.

Grenada oyuncuları olanları fark etti. 2-3'lük bir skor (tek farkla kaybetmek) onları bir üst tura çıkarıyordu. Bu nedenle son 3 dakikada Grenada herhangi bir kaleye gol atmaya çalıştı — ya galibiyeti almak (3-2) ya da kendi kalelerine gol atmak (2-3). Barbados ise bu sırada hem kendi kalesini hem de rakip kaleyi kahramanca savundu.

Maç uzatmaya gitti, Barbados altın golü attı ve oyun resmi olarak 4-2 lehlerine sona erdi.

Video, o maçın kronolojisini ve kaosunu göstererek, istenen göstergeyi yapay olarak teşvik etme girişiminin, orijinal amacı tamamen saptıran bir boşluk yarattığını gözler önüne seriyor.

Not: Bir dahaki sefere size kobra etkisini anlatacağım.

📲 MAX 👮‍♂️ VK ☺️ДЗЕН 🙃 СЕТКА ✈️ TG #tarih #kpi #okr #motivasyon