Portakaldan melanom mu?
Evet, bu faktörlerden biri.

Analiz edildi 24-26 yıl boyunca takip edilen 100.000'den fazla sağlık çalışanının verileri ve narenciye tüketimi ile cilt melanomu riski arasındaki ilişki değerlendirildi.

Ne bulundu
• Haftada 2 defadan az narenciye yiyen/içenler "normal" kabul edildi (risk = 1,00).
• Günde ≥1,6 kez tüketimde, diğer faktörler (yaş, cilt tipi, güneş yanıkları, UV maruziyeti, sigara vb.) hesaba katıldıktan sonra melanom riski %36 daha yüksekti (HR 1,36; %95 GA 1,14–1,63; p<0,001).
• Tek tek ürünler arasında en belirgin ilişkiyi greyfurt gösterdi: haftada ≥3 kez tüketenlerde, tüketmeyenlere göre melanom riski %41 daha yüksekti (HR 1,41; %95 GA 1,10–1,82).
İlginçtir ki, bu ilişki sürekli güneşe maruz kalan bölgelerdeki (baş, boyun, kollar ve bacaklar) melanomlar için daha güçlüydü.

Neden böyle olabilir?
Narenciyeler, UV ışınları altında DNA'ya zarar verebilen ve cilt kanseri riskini artırabilen fotosensitize edici maddeler olan psoralenler ve furanokumarinler açısından zengindir (mekanizma PUVA tedavisi ve psoralen içeren eski "bronzlaştırıcı" losyonlardan bilinmektedir).
Narenciyeler (ayrıca kereviz, maydanoz, havuç) benzer mekanizmayla lazer işlemleri sonrası yanık olasılığını da artırır.

Anlaşılması önemli
• Melanom çok faktörlü bir hastalıktır ve tek bir nedeni yoktur; birçok faktörün sonucudur.
• Sarı veya kızıl saç rengi riski 2 kat artırır.
• Sağ kolda (omuz ve önkol) 11'den fazla ben bulunması riski 5 kat artırır.
• BRCA2 geninin patojenik varyantını taşıyanlarda risk 2,5 kat artar.

Pratik çıkarım
Çok fazla narenciye (özellikle greyfurt) tüketiyor ve sık sık güneşe çıkıyorsanız:
• fotokorumanızı artırın (giysi kozmetikten daha iyidir, 12:00-16:00 arası açık güneşten kaçının, UV indeksini takip edin, basit yöntemlerle olmuyorsa SPF uygulayın);
• cildinizi izleyin (yeni, düzensiz şekilli, atipik renkli "benler") ve düzenli olarak dermatoloğa görünün;
• meyvelerden vazgeçmeyin: narenciyelerin kanıtlanmış birçok faydası vardır.

@drakarasev